روش مطالعه المپیاد زیست
به این مقاله امتیاز دهید

روش مطالعه المپیاد زیست

 حتما تصمیم گرفتی که واسه المپیاد زیست شرکت کنی ولی دقیقا نمی‌دونی باید چی رو چطور بخونی؟ اشکالی نداره. روش مطالعه المپیاد زیست چیزی نیست که خودت بدون کمک از جایی بلدش باشی، واسه همین ما این مقاله رو برات فراهم کردیم که بدونی چکار کنی و چطور منابع المپیاد زیست رو مطالعه کنی. به همین خاطر اول یه توضیح کلی راجع به خود المپیاد زیست دادیم و منابعی که داره، و در ادامه مقاله چطور مطالعه کردن رو توضیح دادیم. پس با ما همراه باش. واسه اطلاعات بیشتر یه سرس به صفحه المپیاد زیست بزن.

روش مطالعه المپیاد زیست ، یه نگاه کلی

خب اول باید بدونی که الپیاد زیست چیه و چه منابعی داره. واسه همین قبل از توضیح روش مطالعه المپیاد زیست ، این موضوعات رو توضیح دادیم که باعث می‌شه یه آشنایی کلی با المپیاد زیست پیدا کنی و بدونی دقیقا داری واسه چه آزمونی آماده می‌شی.

المپیاد زیست چیه؟

یه آزمون جامع که توی ۲ مرحله انجام می‌شه. مرحله اولش اواخر بهمن یا اوایل اسفند برگزار می‌شه که توی این مرحله حدود ۱۰۰ نفر قبول می‌شن و به مرحله دوم می‌رن. توی مرحله دوم که اوایل اردیبهشت برگزار می‌شه، مدل پاسخ به سوالا بصورت صحیح و غلط هست و البته ۴۰ نفر تو این مرحله قبول می‌شن. بعد مرحله تابستونه هست که با گرفتن آزمون‌های تئوری و عملی، مدال‌های طلا، نقره و برنز المپیاد زیست مشخص می‌شه. این اطلاعات کلی بود که قبل از بررسی روش مطالعه المپیاد زیست باید بدونی.

المپیاد زیست چیه؟

منابع المپیاد زیست چیه؟

خب یه چیز دیگه رو هم قبل از این‌که روش مطالعه المپیاد زیست رو توضیح بدیم باید بدونی، و اون این‌که اصلا واسه المپیاد زیست چی باید بخونی؟ بطور کلی یک سری کتاب پایه‌ای هست که باید بخونی و این‌جا برات فهرست کردیم:

بیوشیمی:

مباحث: ساختار – آب و بافر ها – آمینواسیدها و پروتئین ها – کار با پروتئین ها (الکتروفورز ، کروماتوگرافی و …) – نوکلئیک اسید ها – لیپیدها – قندها و آنزیم شناسی – متابولیسم – مبانی بیوانرژیتیک – کاتابولیسم قندها و چربی ها – کوآنزیم ها و ویتامین ها. این مباحث رو اگه خیلی خوب بخونی، هم توی مرحله اول و هم توی مرحله دوم، کاملا نیازهات رو برطرف می‌کنه. البته مباحثی که مطرح شده، یک سری کلیات هستن که هر کدوم چندین زیر شاخه دارن.

فیزیولوژی:

مباحث: غشاء – نورون – پتانسیل استراحت – پتانسیل عمل – عضله – قلب و گردش خون – کلیه و دفع مواد زائد – غدد درون ریز – تنفس – گوارش – تولید مثل. توی بحث فیزیولوژی چیزایی که گفته شده همه چیز نیست، ولی تقریبا همه مباحث رو پوشش داده. همچنین هر موضوعی که اسم برده شده، خودش یه دنیا پشتشه که خیلی وسیعه. پس حتما موضوعات رو بطور کامل و عمیق بخون و وارد دنیاهاشون شو.

زیست شناسی گیاهی:

مباحث: آناتومی گیاهی – ساقه ، برگ ، ریشه و … – فیزیولوژی گیاهی – فوتوسنتز – جذب و انتقال آب و مواد معدنی – رشد و نمو گیاهی (هورمون های گیاهی ، گل دهی و …) – مورفولوژی گیاهی. زیست شناسی گیاهی یکی از گسترده‌ترین شاخه‌های زیسته که توی مقاطع بالاتر هر قسمتش یه شاخه جدا حساب می‌شه. پس مطمئن باش این مباحث همه چیز راجع به زیست شناسی گیاهی نیست، و البته اگه بخوای سوال‌های این بخش رو جواب بدی، باید کاملا مسلط باشی، چون راه داره سوالاش رو بپیچونن.

زبست شناسی سلولی:

مباحث: غشاء – اسکلت سلولی – ارسال و بسته بندی پروتئین ها – نقل و انتقالات وزیکولی – چرخه سلولی و تقسیم سلول – ارتباطات بین سلولی. این مباحث در مورد زیست شناسی سلولی خیلی با زیست عمومی در ارتباطه، پس اگه بخوای این مباحث رو خوب یاد بگیری، باید خیلی مباحث زیست شناسی عمومی رو خوب یاد گرفته باشی. هر چند بصورت مستقیم هم می‌تونی این مباحث رو خیلی راحت باد بگیری، ولی بهتره مباحث زیست عمومی رو اول بخونی، بعد بری سراغ این مباحث.

ژنتیک مولکولی

مباحث: ساختمان DNA و فشرده سازی آن – همانند سازی DNA – رونویسی و تولید و پردازش RNA – ترجمه و تولید پروتئین ها – مهندسی ژنتیک و تکنولوژی DNA نوترکیب. ژنتیک مولکولی هم یکی از مباحث خیلی سنگینه که درکش تقریبا سخته، به همین خاطر حوندن خود این مباحث هم کلیه. اما اگه بخوای بهتر این مباحث رو بخونی، باید اول ژنتیک پایه دبیرستان رو خیلی خوب یاد گرفته باشی که بتونی ژنتیک مولکولی رو هم خیلی خوب یاد بگیری.

ژنتیک کلاسیک

مباحث: الگوهای توارث – مندلیسم – جهش و انواع آن. دقیقا همین مباحث هستن که واسه یادگیری هر مبحث دیگه‌ای راجع به ژنتیک، اساسیه. این مباحث کاملا پایه ‌های درک ژنتیک مولکولی، سلولی و … هستند. ژنتیک کلاسیک یکی از بهترین مثال‌ها برای درک روش مطالعه المپیاد زیست هست، چون خیلی مبحث مهم و البته سختیه.

رفتار شناسی

مباحث: غریزی (اتولوژی) – اکتسابی (یادگیری). این مباحث شاید کمی نا آشنا بیان به نظرت چرا که توی کتاب‌های دبیرستان چندان بسط داده نشدن و البته چندان بهشون توجهی نداشتی چون جز مباحث اصلی درسی زیست دبیرستان نبودن. یادگیری این مباحث نسبت به بقیه مباحث توی روش مطالعه المپیاد زیست ، ساده‌تر و لمس پذیر تره.

اکولوژی

مباحث: اکولوژی عمومی – اکوسیستم ها ، بیوم ها ، زیستگاه ، کنام و … – اکولوژی جمعیت – تراکنش – تراکم و الگوهای رشد و زوال جمعیت ها – اکولوژی جمعیت – انواع روابط بین گونه ای. یادگیری این مباحث خیلی به یادگیری رفتارشناسی هم کمک می‌کنه، و برعکس، یادگیری رفتارشناسی کمک کننده خوبیه به یادگیری اکولوژی.

روش مطالعه المپیاد زیست ، زیست عمومی

خب هدف از نوشتن این مقاله اینه که بدونی چه کتابی رو چطور بخونی، یعنی روش مطالعه المپیاد زیست رو یاد بگیری. چون منابع زیاده، این دونستن روش خیلی به کارت میاد. خوندن زیست شناسی عمومی، علاوه بر تسلط به کتاب‌های زیست شناسی دبیرستان، نیاز به یه کتاب زیست عمومی خیلی قوی و جامع هم داره، که بیولوژی کمپبل این خلا رو پر می‌کنه. همچنین زیست شناسی عمومی سولومون هم می‌تونه در کنار خوندن کمپبل، خیلی بهت کمک کنه. راستش اگه یه راهنمایی کلی بخوام بدم، بهتره اول بیولوژی کمپبل رو شروع کنی و بعد سولومون رو، چون زیست سلومون کمی فنی‌تر و مشکل‌تره اما واسه موفقیت توی المپیاد زیست خوندنش اکیدا توصیه می‌شه. اگه زبانت خوبه می‌تونی جدیدترین چاپ کمپبل رو از این صفحه دریافت کنی.

روش مطالعه المپیاد زیست زیست عمومی

روش مطالعه المپیاد زیست ، بیوشیمی

واسه یادگیری روش مطالعه المپیاد زیست ، باید بدونی که چطور بیوشیمی رو بخونی. مباحث بیوشیمی هر ساله بخش قابل توجهی از سوالات مرحله اول و دوم المپیاد زیست رو به خودش اختصاص می‌ده. یکی از بهترین منابع، جدا از شیمی و زیست دبیرستان، بیوشیمی لنینجر هست. خوبی این کتاب اینه که همه واژه‌های تخصصی که اولین باره با اون‌ها برخورد می‌کنی رو هم توضیح داده. بعد از تسلط کامل به بیوشیمی لنینجر، می‌تونی خوندن بیوشیمی هارپر رو شروع کنی که منبع خیلی مهمی برای مرحله دوم المپیاد زیسته.

روش مطالعه المپیاد زیست ، زیست سلولی و مولکولی

خدا رو شکر یه منبع خیلی خوب وجود داره که بدون سردرگم کردنت، مباحث سنگین زیست سلولی و مولکولی رو توضیح می‌ده، که  زیست شناسی سلولی تالیف محمد حسین امیری هست. کار جالبی که توی این کتاب انجام شده و البته خوندنش یکی از نکات اصلی روش مطالعه المپیاد زیست هست، اینه که آخر هر فصل نومه سوالای المپیاد زیست سال‌های گذشته رو هم آورده.

روش مطالعه المپیاد زیست ، فیزیولوژی و بقیه مباحث

واسه این‌که نکات روش مطالعه المپیاد زیست کامل شه، لازمه بدونی که نوع خوندن منابع بطور کلی باید بصورتی باشه که در بالا توضیح دادیم، یعنی علاوه بر این‌که باید به منابع دبیرستان مسلط باشی، باید یه کتاب دانشگاهی سطح متوسط رو اول پیدا کنی و بعد از تسلط به موضوعات کتاب، سراغ منابع پیشرفته بری. یادت باشه سوالات المپیاد طوری نیست که بشه با روزنامه‌وار خوندن کتاب‌ها بهش جواب داد، پس حتما تسلط کامل پیدا کن. منابع دیگه‌ای که واسه مباحث بعدی وجود داره بصورت زیر هستن:

فیزیولوژی : گایتون ، گانونگ . خب فیزیولوژی گایتون یه منبع کامله که با تسلط به اون می‌تونی بری سراغ کتب پیشرفته‌تر یعنی گانونگ.  رفتار شناسی : اکولوژی رفتار وهابزاده. این منبع هم نمونه سوالات المپیاد سال‌های قبل رو آورده. تکامل : بیولوژی کمپبل . رده بندی (سییستماتیک ):  بیولوژی کمپبل ، جانور شناسی مقایسه ای (عرفان خسروی ).

نکات و کتاب‌هایی که توی این مقاله بهت گفته شد، با این هدفه که بتونی روش مطالعه المپیاد زیست رو درست انجام بدی. این نکات می‌تونه بهت یه راهنمایی یا نقشه کلی از مسیر رو بده، اما در نهایت این تلاش و سخت کوشی خودته که باعث می‌شه به هدفت برسی. حتما حتما با هدف تسلط کامل به سمت منابع گفته شده برو، وگرنه تنها فایدش اینه که چند تا کتاب سنگین رو روزنامه‌وار خوندی، ولی واسه حل سوالات المپیاد به دردت نمی‌خورن. امیدوارم نکات گفته شده برات مفید باشن.